Mərkəzi Müəllimlər İttifaqı Komisiyasının nəşr etdiyi əlifba: “Yaşlılara məxsus əlifba, türkcə qiraət kitabı.”

Az.SSR Mərkəzi Müəllimlər İttifaqı ölkə ərazisindəki yaşlı əhaliyə asan şəkildə əlifbanın öyrədilməsi səbəbi ilə bir komisiya təşkil edir. Və həmən komisiya 1928-ci ildə yaşlı təbəqə üçün nəzərdə tutulmuş bir əlifba kitabı nəşr etdirir. Kitabın adı belədir: “Yaşlılara məxsus əlifba, türkcə qiraət kitabı.”

Aşağıda Milli Kitabxanadan götürdüyüm həmən kitabın üz səhifəsini yerləşdirirəm.

Oxumağa davam et

Advertisements
əhali Kateqoriya: | Bir şərh yazın

Rəsulzadə: “İsmayıl Bahadır Xan türk idi.”

Son vaxtlar Azərbaycanda Fazil Mustafa, Mənuçöhr Cavanşir (Güntay Gəncalp da deyilir) və bu kimi şəxslər ortaya çıxmış, xüsusi olaraq İsmayıl Bahadır xan, ümumi olaraq isə Səfəvilər/Qızılbşalar haqqında bir çox əsassız iddialar ortaya atmış və şübhə toxumu səpmişdirlər. İsmayılın və ümumən Səfəvi ailəsinin türk olmadığı, şubiyyə (fars) hərəkatına xidmət etmələri, İsmayıl Bahadır Xanın ətrafında şubiyyə hərəkatının üzvü olan şəxslərin olduğu… kimi iddialar bunlardan bəziləridir. Bəs 16-cı əsrdən bu günə qədər yaşamış millətimizin nümayəndələri olan şəxslərin, tarixçilərin, şairlərin… düşüncəsində İsmayıl Bahadır Xan kim idi? Onun milli mənsubiyyəti, dilimiz və dövlətçiliyimizə xidməti haqqında nə düşünürdülər? Bu barədə Rəsulzadə “Bolşeviklərin şərq siyasəti” adlı kitabında deyir:

Oxumağa davam et

dövlət Kateqoriya: | , ilə etiketləndi | Bir şərh yazın

V. L. Leqkobıtov: “Qubalılar öz vilayətlərini Türküstan adlandırırlar.”

1936-cı ildə SSRİ rəhbərliyi tərəfindən azərbaycanlı saxta milli kimliyi icad edilənə qədər bu torpaqlarda yaşayan insanlar özlərini necə adlandırır və kim olaraq tanıyırdılar? Bu xüsusda 1836-cı ildə Rusiya məmuru V. L. Leqkobıtovun verdiyi məlumat olduqca maraqlıdır. Hazırda insanlarımız Turan, Türküstan kimi adlardan xoflansa da, bunun Türkiyədə başlamış millətçiliklə (türkçülüklə) əlaqədar olduğunu düşünsə də həqiqətdə məsələ tamam fərqlidir. Leqkobıtov deyir:

Oxumağa davam et

əhali Kateqoriya: | , ilə etiketləndi | Bir şərh yazın

Zəkəriyya əl-Qəzvini: “Muğan əhalisi türkmanlardır.”

Milliyətimizin tarixən necə adlandığı və hansı adla tanındığı mövzusundaki dəyərli məlumatlardan birisi də 13-cü əsrdə yaşamış fars coğrafiyaçı Zəkəriyya əl-Qəzvininin qeydləridir. O, Azərbaycanın Muğan vilayəti haqqında məlumat verərkən burada yaşayan əhali haqqında deyir:

Oxumağa davam et

əhali Kateqoriya: | , ilə etiketləndi | Bir şərh yazın

Keith E. Abbott: “Azərbaycan ölkəsi Rusiya ilə Persiya arasında bölünmüşdür.” |

Azərbaycanın tarixi ərazisinin Dərbənddən Həmədana, Xəzərdən Van gölünə qədər uzandığı və bu ərazinin Rusiya ilə İran arasında bölüşdürüldüyü haqqındaki mənbələrdən birisi 19-cu əsrdə yaşamış və Britanyanın Persiyada baş konsulu olmuş olan Keith Edward Abbottun verdiyi məlumatlardır. O, Təbrizdə baş konsul olduğu zaman verdiyi məlumatda deyir:

Oxumağa davam et

ərazi Kateqoriya: | ilə etiketləndi | Bir şərh yazın

Əli ağa Şıxlınskinin hazırladığı hərbi lüğətin adı: Ruscadan Türkcəyə qısa döyüş sözlüyü

Əli ağa Şıxlınski 19-20-ci əsrdə yaşamış Azərbaycanlı həbriçidir. Rusiya imperiyası, Azərbaycan Cumhuriyyəti və SSRİ-də hərbi vəzifələrdə olmuşdur. O, rus dilində olan hərbi terminləri bizim dilimizə çevirmək üçün lüğət hazırlamış və həmin lüğət 1926-cı ildə Bakıda nəşr edilmişdir. Şıxlınskinin hazırladığı lüğəti necə adlandırması o dövrdə dilimizin necə adlandığını, necə tanındığını göstərməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Oxumağa davam et

əhali Kateqoriya: | , ilə etiketləndi | Bir şərh yazın

sovet ensiklopediyası: “Keşişkənd qəsəbəsinin adı 1935-ci ildə dəyişdirilərək Mikoyan, 1936-cı ildə isə Yeğeqnadzor edilmişdir.” | советская энциклопедия: “название деревни Кешишкенд изменили в 1935 году на Микоян, а в 1936 году изменили на Йегегнадзор.”

Kommunistlərin dəstəyi ilə ermənilər tərəfindən adı dəyişdirilmiş yaşayış məntəqələrindən birisi də Keşişkənd qəsəbəsidir. Keşişkənd qəsəbəsinin adı SSRİ dövründə dəyişdirilərək Yeğeqnadzor (am: Եղեգնաձոր, ru: Ехегнадзор) edilmişdir. Qəsəbənin yerləşdiyi yeri xəritədə görmək istəyənlər üçün Google map-dan şəkil əlavə edirəm:

Oxumağa davam et

ərazi Kateqoriya: | , ilə etiketləndi | Bir şərh yazın